Öz
Araştırmanın amacı yetişkin bireylerin ebeveynlerinden algıladıkları duygusal erişilebilirlik ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkide kişilik özelliklerinin aracı rolü incelenmiştir. Bu kapsamda, bireylerin ebeveynlerini duygusal açıdan ne ölçüde ulaşılabilir ve destekleyici algıladıklarının, yaşamın zorlu koşulları karşısında sergiledikleri dayanıklılık ve uyum kapasitesi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Araştırma, psikolojik sağlamlığın gelişimsel temellerini ebeveynin duygusal erişebilirliği bağlamında ele alması ve söz konusu ilişkide kişilik özelliklerinin aracı mekanizmasını test etmesi bakımından literatüre özgün bir katkı sunmayı amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemi 18–60 yaş aralığında 400 yetişkin bireyden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Ebeveyn Duygusal Erişilebilirliği Ölçeği ve Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 27 programı ve PROCESS Macro eklentisi aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri betimsel istatistikler ile hesaplanmıştır. Analiz sonuçları, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin yetişkin psikolojik sağlamlığını pozitif ve anlamlı biçimde yordadığını göstermiştir. Ayrıca gerçekleştirilen aracılık analizleri, ilişkinin Uyumluluk, Dışa Dönüklük, Deneyime Açıklık ve Sorumluluk kişilik boyutları üzerinden dolaylı olarak açıklandığını ortaya koymuştur. Buna karşılık, Nevrotiklik boyutunun bu ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir. Bu bulgular, ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin psikolojik sağlamlık üzerindeki etkisinin hem doğrudan hem de belirli kişilik özellikleri aracılığıyla dolaylı biçimde gerçekleştiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Ebeveyn duygusal erişilebilirliği , psikolojik sağlamlık , kişilik özellikleri , aracılık rolü , yetişkin gelişimi
Bu çalışmayı akademik makale, tez veya raporlarınızda kaynak göstermek için lütfen aşağıdaki formatı kullanınız:
APA: Uruş, Ö., & Ertekin, G. (2026). Ebeveyn Duygusal Erişebilirliği ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki İlişkide Kişilik Özelliklerinin Aracı Rolü. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 69, 44-74. https://doi.org/10.17498/kdeniz.1866101
Tam Metne Erişim
Çalışmanın tam metnine DergiPark üzerinden resmi olarak ulaşabilir veya PDF formatında inceleyebilirsiniz.
- Resmi Yayın Sayfası (DergiPark): https://dergipark.org.tr/tr/pub/kdeniz/article/1866101
- DOI Numarası: 10.17498/kdeniz.1866101
Yasal Not ve Telif Hakkı
Bu makale Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi tarafından yayınlanmış olup telif hakları saklıdır. Ticari amaçlarla çoğaltılamaz; ancak bilimsel etik kuralları çerçevesinde, yukarıdaki atıf bilgileri kullanılarak referans gösterilebilir.
